Làn sóng giải ngân vốn đầu tư công mạnh mẽ nhất từ trước đến nay đang tạo nên động lực phục hồi vững chắc cho ngành công nghiệp luyện kim Việt Nam trong năm 2026. Báo cáo thị trường tháng 10/2026 của Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA) chỉ ra rằng, bất chấp đà sụt giảm của hoạt động xuất khẩu, thị trường thép xây dựng nội địa đã bứt phá với mức tăng trưởng tiêu thụ xấp xỉ 20% sau 9 tháng. Dòng vốn hạ tầng cùng sự ấm dần của các dự án bất động sản công nghiệp đang không chỉ tái định hình tốc độ tăng trưởng giữa các vùng miền mà còn gia tăng khoảng cách cạnh tranh thị phần giữa nhóm doanh nghiệp đầu ngành.
Vốn Đầu Tư Công 1,08 Triệu Tỷ Đồng Kích Hoạt Tiêu Thụ 27,7 Triệu Tấn Thép
Năm 2026 ghi nhận quy mô vốn đầu tư công được Quốc hội phân bổ lên tới 1,08 triệu tỷ đồng – mức trần kỷ lục trong lịch sử. Tính đến hết quý III/2026, giá trị giải ngân thực tế đã đạt khoảng 643.000 tỷ đồng (đạt 62,9% kế hoạch năm), tăng thêm hơn 202.000 tỷ đồng so với cùng kỳ năm 2025. Cùng với đó, tổng vốn đầu tư toàn xã hội đạt 3,11 triệu tỷ đồng (tăng 15,1%) và vốn FDI thực hiện đạt 21,07 tỷ USD (tăng 12,1%), tạo nên lực đẩy thi công đồng loạt trên khắp các đại công trường cao tốc, sân bay, bến cảng và hạ tầng đô thị.
Sự bùng nổ của hoạt động xây lắp hạ tầng đã trực tiếp chuyển hóa thành sản lượng tiêu thụ kim loại vượt bậc:
- Toàn ngành thép: Tổng sản lượng thép thành phẩm sản xuất trong 9 tháng đầu năm 2026 đạt hơn 27,83 triệu tấn, tăng 16,5% so với cùng kỳ năm trước. Lượng thép bán hàng toàn thị trường đạt gần 27,73 triệu tấn, ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng 19,2%.
- Phân khúc thép xây dựng: Sản lượng sản xuất chạm mốc 11,56 triệu tấn, tăng 20%; tổng lượng bán hàng đạt 11,64 triệu tấn, tăng 19,6%.
Đáng chú ý, mức tăng trưởng bán hàng gần 20% của thép xây dựng diễn ra trong bối cảnh sản lượng xuất khẩu mặt hàng này suy giảm 5,7% do rào cản phòng vệ thương mại tại các thị trường quốc tế. Sự tương phản này khẳng định thị trường nội địa đang đóng vai trò là trụ cột gánh vác toàn bộ chu kỳ phục hồi, mở ra không gian tiêu thụ khổng lồ cho các nhà luyện cán thép trong nước.
Miền Nam Bứt Phá Tăng Trưởng 30%, Thay Đổi Bản Đồ Tiêu Thụ Thép
Không chỉ gia tăng về tổng sản lượng, dữ liệu của VSA ghi nhận sự phân hóa rõ nét về nhịp độ tăng trưởng tiêu thụ giữa các vùng kinh tế trọng điểm:
- Khu vực Miền Bắc: Tiếp tục duy trì vị thế là thị trường tiêu thụ thép xây dựng lớn nhất cả nước về mặt quy mô tuyệt đối, đạt gần 5,09 triệu tấn trong 9 tháng, tăng trưởng 19,3% so với cùng kỳ năm 2025.
- Khu vực Miền Nam: Trở thành tâm điểm bứt phá với tốc độ tăng trưởng cao nhất toàn quốc khi đạt gần 3,53 triệu tấn, tăng vọt 29,9%. Lực kéo này xuất phát từ tiến độ thi công thần tốc của các dự án hạ tầng liên vùng phía Nam, tiêu biểu như TP.HCM với tỷ lệ giải ngân đầu tư công 9 tháng đạt 75,5% kế hoạch (vượt xa mức bình quân chung 62,9% của cả nước).
- Khu vực Miền Trung: Duy trì nhịp tiêu thụ tích cực khi đạt hơn 1,3 triệu tấn, tăng trưởng 24,7% so với cùng kỳ.
Sự dịch chuyển trọng tâm tăng trưởng về khu vực phía Nam đặt ra bài toán cạnh tranh mới về năng lực logistics. Doanh nghiệp nào sở hữu hệ thống cảng biển chuyên dụng, mạng lưới tổng kho phân phối vệ tinh và khả năng vận tải khối lượng lớn đến tận chân công trường sẽ nắm giữ ưu thế vượt trội trong việc giành các gói thầu cung ứng vật tư hạ tầng.
Lợi Thế Quy Mô Củng Cố Thị Phần: Top 5 Doanh Nghiệp Chiếm Gần 61%
Khi quy mô thị trường mở rộng, cuộc đua giành thị phần thép xây dựng ngày càng phản ánh rõ ưu thế của các tổ hợp luyện cán quy mô lớn. Số liệu 9 tháng đầu năm 2026 của VSA cho thấy 5 nhà sản xuất lớn nhất đã nắm giữ gần 61% tổng lượng bán hàng toàn quốc:
- Tập đoàn Hòa Phát (HPG): Giữ vững vị thế chi phối tuyệt đối với sản lượng bán hàng thép xây dựng đạt hơn 4,07 triệu tấn, chiếm tới 35% thị phần toàn ngành. Lợi thế chuỗi luyện kim khép kín từ quặng sắt qua lò cao và hệ thống cảng nước sâu Dung Quất giúp tập đoàn cung ứng linh hoạt cho cả ba miền.
- Tổng Công ty Thép Việt Nam (VNSTEEL – TVN): Đứng ở vị trí thứ hai với sản lượng tiêu thụ đạt hơn 1,42 triệu tấn, tương ứng 12,21% thị phần nhờ mạng lưới các nhà máy thành viên rộng khắp.
- Thép Vina Kyoei: Chiếm 5,29% thị phần với sản lượng bán hàng đạt 615.707 tấn, phát huy thế mạnh cung ứng thép kỹ thuật cao tại thị trường phía Nam.
- Thép Việt Đức: Đạt 577.067 tấn, chiếm 4,96% thị phần, tập trung chủ yếu vào các công trình hạ tầng và dân dụng phía Bắc.
- Thép Việt Ý (VIS): Đạt 403.932 tấn, chiếm 3,47% thị phần.
Cơ cấu phân hóa này chứng minh rằng trong giai đoạn thị trường tiêu thụ mạnh, các nhà sản xuất có quy mô lớn, thương hiệu uy tín và dòng sản phẩm đạt chuẩn quốc tế sẽ giành lợi thế áp đảo khi đấu thầu các dự án đầu tư công trọng điểm.
Giá Bán Phục Hồi, Doanh Nghiệp Tối Ưu Biên Lợi Nhuận Trước Mùa Xây Dựng Cuối Năm
Đi đôi với sự khởi sắc về sản lượng, giá bán thép xây dựng trong nước ghi nhận đà phục hồi nhẹ. Trong tháng 9/2026, giá bán thép cuộn nội địa dao động trong biên độ 14.800 – 15.100 đồng/kg, trong khi thép thanh vằn (thép cây) giao dịch quanh ngưỡng 14.950 – 15.400 đồng/kg tùy theo thương hiệu và khu vực địa lý.
Mặt bằng giá bán xuất xưởng tăng nhẹ tạo điều kiện cho các nhà sản xuất cải thiện biên lợi nhuận gộp, đồng thời bù đắp cho sự biến động chi phí từ các nguyên liệu thô nhập khẩu như than mỡ luyện cốc và thép phế liệu trên thị trường quốc tế.
Bước sang quý IV/2026 – giai đoạn cao điểm “chạy nước rút” để hoàn thành chỉ tiêu giải ngân vốn đầu tư công cả năm của Chính phủ – ngành thép xây dựng Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để duy trì nhịp tiêu thụ tích cực. Sự chủ động về nguồn phôi thép thượng nguồn và năng lực đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe sẽ tiếp tục là chìa khóa giúp các doanh nghiệp đầu ngành bứt phá doanh thu và lợi nhuận trong niên độ tài chính 2026.
Xem thêm các sản phảm khác của Hương Đạt
