Hướng Dẫn Chọn Vòng Đệm Gasket Cho Từng Loại Mặt Bích Áp Lực Cao

Trong thiết kế và thi công hệ thống đường ống công nghiệp chịu áp lực cao (như tuyến hơi nóng, dầu khí, hóa chất, khí nén cao áp và HVAC Chiller), mối nối mặt bích là vị trí nhạy cảm nhất đối với sự cố rò rỉ môi chất. Dù mặt bích và bu-lông được chế tạo đúng tiêu chuẩn kỹ thuật, nhưng nếu lựa chọn sai chủng loại vòng đệm làm kín (Gasket), hệ thống vẫn có nguy cơ bị thổi sụt gioăng dưới tác động của áp suất vọt dầm, biến thiên nhiệt độ hoặc độ xói mòn hóa học.

Việc hiểu rõ đặc tính cơ học của từng dòng vòng đệm — từ gioăng không amiăng, gioăng kim loại xoắn (Spiral Wound Gasket) đến gioăng nhẫn kim loại (Ring Type Joint – RTJ) — giúp các kỹ sư cơ điện (M&E) chọn đúng giải pháp làm kín tương thích với từng kiểu bề mặt bích (RF, FF, RTJ) và cấp áp suất chỉ định.

1. Phân loại các dòng vòng đệm Gasket chịu áp lực cao phổ biến

Gioăng không amiăng (Non-Asbestos Gasket)

Được cấu tạo từ sợi aramid, sợi cao su tổng hợp (NBR, EPDM, HNBR) và khoáng chất chịu nhiệt, thay thế hoàn toàn cho vật liệu amiăng độc hại.

• Dải áp suất & nhiệt độ: Thường dùng cho cấp áp lực dưới Class 300 (PN16 – PN40), nhiệt độ làm việc từ -40°C đến 250°C.
• Bề mặt mặt bích phù hợp: Mặt bích phẳng (Flat Face – FF) và mặt bích gờ nổi (Raised Face – RF).
• Ứng dụng: Hệ thống cấp thoát nước, PCCC, đường ống hơi nước thấp áp, hóa chất nhẹ và cụm HVAC Chiller.

Gioăng kim loại xoắn (Spiral Wound Gasket – SWG)

Có cấu tạo bán kim loại (Semi-metallic) gồm lá thép không gỉ (Inox 304, 316L) xen kẽ với lớp dải điền đầy chịu nhiệt (Graphite mềm hoặc PTFE) được cuốn xoắn liên tục dưới dạng gợn sóng V-shape. Gioăng thường tích hợp thêm vòng đai trong (Inner ring) và vòng đai ngoài (Outer ring/Centering ring).

• Dải áp suất & nhiệt độ: Chịu áp lực cực cao từ Class 150 đến Class 2500 (PN20 đến PN400), nhiệt độ từ -200°C đến trên 600°C.
• Đặc tính kỹ thuật: Khả năng đàn hồi tự điều chỉnh (Resilience) xuất sắc. Khi áp suất hoặc nhiệt độ đường ống biến thiên dồn dập, cấu trúc V-shape tự động giãn nở để duy trì lực ép kín, chống lại hiện tượng dãn bu-lông.
• Bề mặt mặt bích phù hợp: Mặt bích gờ nổi (Raised Face – RF) và mặt bích âm dương (Male & Female / Tongue & Groove).

Gioăng nhẫn kim loại nguyên khối (Ring Type Joint – RTJ Gasket)

Được gia công cơ khí chính xác từ phôi kim loại nguyên khối (thép dẻo Soft Iron, Inox 304, 316) với tiết diện hình ovan (Oval) hoặc hình bát giác (Octagonal).

• Dải áp suất & nhiệt độ: Chuyên dùng cho các đường ống siêu áp lực từ Class 600, Class 900, Class 1500 đến Class 2500.
• Nguyên lý hoạt động: Khi siết bu-lông, lực siết cực lớn làm biến dạng dẻo cục bộ bề mặt gioăng kim loại dẻo, nêm chặt vào rãnh hình thang của mặt bích RTJ, tạo nên liên kết kim loại – kim loại kín tuyệt đối.
• Bề mặt mặt bích phù hợp: Bắt buộc sử dụng với mặt bích rãnh nhẫn (Ring Joint Face – RTJ).

2. Bảng tra hướng dẫn phối hợp Gasket với kiểu mặt bích và môi chất

3. Kỹ thuật gá lắp và xiết lực bu-lông chống rò rỉ Gasket

Hiệu quả làm kín của vòng đệm phụ thuộc trực tiếp vào công tác làm sạch bề mặt phôi và quy trình siết lực bu-lông đồng đều:

1. Làm sạch bề mặt gờ bích:
   • Trước khi đặt gioăng, phải tẩy sạch hoàn toàn cặn sơn cũ, vết rỉ sét hoặc màng dầu mỡ bảo vệ bám trên rãnh bích.
   • Sử dụng dung dịch tẩy dầu Protect Clean xịt rửa bề mặt gờ bích để làm sạch thép tuyệt đối, tránh để dầu mỡ làm giảm hệ số ma sát giữa gioăng và mặt bích.
2. Đặt gioăng đúng tâm (Centering):
   • Đối với gioăng SWG có vòng định tâm ngoài, vòng đai ngoài sẽ tì sát vào chu vi trong của bu-lông để tự động giữ gioăng nằm đúng tâm đường ống.
   • Không sử dụng thêm các loại keo dán gioăng không rõ nguồn gốc lên bề mặt gioăng kim loại xoắn graphite vì hóa chất keo có thể làm phân hủy màng graphite chịu nhiệt.
3. Quy trình siết lực bu-lông theo hình sao (Star Pattern):
   • Siết chéo các cặp bu-lông đối diện theo 4 giai đoạn: Giai đoạn 1 (30% lực siết tiêu chuẩn) -> Giai đoạn 2 (60% lực) -> Giai đoạn 3 (100% lực) -> Giai đoạn 4 (Siết vòng tròn kiểm tra lại 100% lực).
4. Bảo vệ chân bích sau khi thi công:
   • Mài sạch xỉ hàn St2 tại vị trí nối cổ bích với ống thép đúc hoặc phụ kiện hàn.
   • Quét dặm ngay 1 lớp sơn chống rỉ gốc nước Protect và phủ tiếp 2 lớp Sơn Kim Loại Protect Metallic để tổng độ dày màng sơn đạt 90 – 120 micron, ngăn ngừa hơi ẩm ngưng tụ gây rỉ sét ăn sâu vào mặt bích.

Để tuyến ống vận hành an toàn qua hàng chục năm, việc lựa chọn đồng bộ giữa mặt bích chuẩn kích thước, phôi ống đúc chịu lực và vòng đệm Gasket chất lượng là yếu tố quyết định.

Thép Hương Đạt cung cấp giải pháp vật tư đường ống áp lực trọn gói:

• Mặt bích áp lực cao: Phân phối các dòng mặt bích cổ hàn (Welding Neck), bích trượt (Slip-On), bích mù (Blind) tiêu chuẩn ANSI Class 150/300/600, DIN PN16, JIS 10K/20K đầy đủ chứng chỉ CO/CQ.
• Ống thép & Phụ kiện chính phẩm: Đại lý cấp 1 phân phối ống thép đúc ASTM A106, API 5L, ống thép mạ kẽm Hòa Phát, SeAH, Sunsco và phụ kiện hàn đúc ASME B16.9.
• Hóa chất & Dịch vụ hỗ trợ: Cung cấp dung dịch tẩy dầu Protect Clean, sơn kim loại Protect Paint, hỗ trợ gia công vát mép CNC và giao hàng tận chân công trình.

Thông tin liên hệ:

• Trụ sở: 2917 đường Lê Đức Anh, Phường Đông Hưng Thuận, TP.HCM
• Hotline: 091.888.6088 – 0903.82.92.32
• Điện thoại: (028) 6250.4246 – 6250.4249 | (028) 3719.2483 – 3719.2484
• Email: ongthephoabinh@huongdat.com.vn

#VongDemGasket #SpiralWoundGasket #GioangKimLoaiXoan #GioangKhongAmiang #MatBichApLuc #ThepHuongDat #OngThepDuc #SonChongRi