Báo cáo Triển vọng Ngắn hạn (Short Range Outlook – SRO) tháng 10/2026 do Hiệp hội Thép Thế giới (Worldsteel) công bố tại New Delhi đã phát đi tín hiệu thận trọng về đà phục hồi của ngành luyện kim toàn cầu. Do sự suy giảm kéo dài mang tính cơ cấu tại thị trường bất động sản và hạ tầng của Trung Quốc, Worldsteel đã chính thức hạ dự báo nhu cầu thép thế giới năm 2026 xuống mức 1,722 tỷ tấn (gần như đi ngang so với năm trước), trước khi dự kiến phục hồi nhẹ 1,7% lên 1,752 tỷ tấn vào năm 2027.
Tuy nhiên, bức tranh tiêu thụ không hoàn toàn ảm đạm. Nếu bóc tách thị trường Trung Quốc, nhu cầu thép toàn cầu vẫn ghi nhận mức tăng trưởng thực chất 1,5% trong năm 2026 và sẽ tăng tốc lên 4% vào năm 2027, nhờ lực đẩy bứt phá từ Ấn Độ cùng đà tăng trưởng hai chữ số đầy ấn tượng của thị trường Việt Nam.
Trung Quốc Tiếp Tục Kéo Lùi Đà Phục Hồi Chung
Là thị trường tiêu thụ thép lớn nhất hành tinh, mọi biến động từ Trung Quốc đều tạo ra hiệu ứng domino đối với toàn bộ chuỗi cung ứng kim loại quốc tế. Theo Worldsteel, nhu cầu thép của nước này trong năm 2026 dự báo sẽ sụt giảm 2%, rơi về mức 780,1 triệu tấn và tiếp tục đà giảm thêm 1% trong năm 2027 xuống còn 772,3 triệu tấn. Đây là sự điều chỉnh giảm đáng kể so với kỳ vọng hồi tháng 4 (vốn dự báo nhu cầu sẽ sớm ổn định quanh mức giảm 1,5%).
Nguyên nhân cốt lõi khiến nhu cầu thép của Bắc Kinh “hụt hơi” bắt nguồn từ hai điểm nghẽn lớn:
- Khủng hoảng bất động sản kéo dài: Dòng vốn đầu tư vào xây dựng nhà ở dân dụng chưa cho thấy dấu hiệu tạo đáy, triệt tiêu một lượng lớn nhu cầu thép thanh vằn và thép kết cấu truyền thống.
- Đầu tư cơ sở hạ tầng suy yếu: Khác với các chu kỳ kích thích kinh tế trước đây, dòng vốn giải ngân vào các dự án hạ tầng lớn tại các địa phương của Trung Quốc đã rơi vào vùng tăng trưởng âm.
Mặc dù hoạt động sản xuất công nghiệp và gia công cơ khí chế tạo vẫn duy trì được nhịp tăng trưởng nhờ xuất khẩu, mức thặng dư này hoàn toàn không đủ bù đắp khoảng trống khổng lồ mà lĩnh vực xây dựng để lại. Bên cạnh đó, các căng thẳng thương mại quốc tế leo thang và hàng loạt vụ kiện phòng vệ thương mại từ các đối tác lớn tiếp tục là rào cản hạn chế đầu ra cho thép Trung Quốc.
Ấn Độ: Động Lực Tăng Trưởng Hàng Đầu Và Đại Kế Hoạch Vision 2047
Trái ngược với gam màu xám tại Trung Quốc, Ấn Độ tiếp tục khẳng định vị thế là “đầu tàu” tăng trưởng mạnh mẽ nhất của ngành thép thế giới. Worldsteel dự báo nhu cầu thép của quốc gia Nam Á này sẽ tăng vọt 7,9% lên mức 172,4 triệu tấn trong năm 2026 và tiếp tục mở rộng thêm 8% để đạt 186,2 triệu tấn vào năm 2027. Động lực chính đến từ các đại dự án hạ tầng công cộng, sự vững chắc của phân khúc bất động sản tư nhân cùng sự bùng nổ của ngành sản xuất ô tô và năng lượng tái tạo.
Đặc biệt, ngày 11/10/2026, Bộ Thép Ấn Độ đã chính thức công bố dự thảo Chính sách Thép Quốc gia 2047 (National Steel Policy – Vision 2047) với những mục tiêu tham vọng chưa từng có:
- Nâng công suất thép thô lên 604 triệu tấn: Tăng gần gấp 3 lần so với mức công suất 220 triệu tấn hiện nay, vượt xa mục tiêu 300 triệu tấn vào năm 2030 từng đặt ra trong quy hoạch năm 2017.
- Nhu cầu nội địa đạt 505 triệu tấn thành phẩm: Mức tiêu thụ thép bình quân đầu người của Ấn Độ được định hướng tăng phi mã từ 116 kg lên mức 302 kg/người vào năm 2047, đồng thời hướng tới mục tiêu xuất khẩu 45 triệu tấn thép cao cấp ra thị trường thế giới.
- Tự chủ guồn nguyên liệu thô bằng công nghệ cao: Để nuôi sống bộ máy sản xuất khổng lồ cần tới 772 triệu tấn quặng sắt và 236 triệu tấn than mỡ luyện cốc vào năm 2047, Ấn Độ chủ trương thâu tóm các mỏ tài nguyên ở nước ngoài, mở rộng cơ sở tuyển quặng trong nước và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để tối ưu hóa tỷ lệ phối trộn than cốc.
- Chuyển đổi xanh và kinh tế tuần hoàn: Hướng tới mục tiêu Net Zero vào năm 2070, ngành thép Ấn Độ đặt kế hoạch giảm cường độ phát thải từ 2,54 xuống 1,54 tấn CO2/tấn thép thô; nâng quy mô tái chế thép phế liệu từ 36 triệu tấn lên 123 triệu tấn và hỗ trợ chuyển đổi kỹ thuật cho hơn 2.550 cơ sở luyện thép thứ cấp (vốn chiếm 47% công suất toàn quốc).
Dù triển vọng dài hạn rất tươi sáng, Ấn Độ vẫn phải đối mặt với áp lực nhập siêu ngắn hạn. Lũy kế từ tháng 4 đến tháng 8/2026, quốc gia này đã nhập khẩu tới 3,5 triệu tấn thép thành phẩm (tăng 29,5%), trong đó thép giá rẻ từ Trung Quốc chiếm tới 31,8%, buộc New Delhi phải duy trì các biện pháp phòng vệ biên giới.
ASEAN Và Việt Nam Tỏa Sáng, Mỹ Vững Vàng, EU Chờ Đợi Năm 2027
Bức tranh tiêu thụ tại các khu vực kinh tế trọng điểm khác trên thế giới thể hiện sự phân hóa rõ rệt:
- Khu vực ASEAN và Việt Nam: Nhóm 5 quốc gia ASEAN trọng điểm được Worldsteel dự báo tăng trưởng nhu cầu thép 5,2% trong năm 2026 và 3,2% vào năm 2027. Đáng chú ý, báo cáo của Worldsteel nêu bật Việt Nam là điểm sáng đặc biệt với tốc độ tăng trưởng hai chữ số. Lượng tiêu thụ thép biểu kiến của Việt Nam trong năm 2026 được dự báo lần đầu tiên trong lịch sử chạm mốc kỷ lục khoảng 30 triệu tấn, nhờ lực kéo quyết liệt từ giải ngân đầu tư công vào các đại dự án hạ tầng giao thông kết hợp với sự phục hồi rõ nét của mảng xây dựng dân dụng và thương mại.
- Thị trường Mỹ: Duy trì đà tăng trưởng ổn định ở mức 2% (đạt 92,7 triệu tấn) năm 2026 và tiếp tục tăng 1,5% (đạt 94,1 triệu tấn) vào năm 2027. Lực đẩy tiêu thụ chuyển dịch mạnh mẽ sang phân khúc thép ống, thép kết cấu phục vụ xây dựng các trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo (AI data centers) và hạ tầng mạng lưới năng lượng, bù đắp cho sự trầm lắng của phân khúc nhà ở do lãi suất thế chấp neo cao.
- Liên minh Châu Âu (EU): Nhu cầu thép năm 2026 dự kiến giảm nhẹ 0,3% xuống mức thấp, chủ yếu do thị trường đã dồn lực mua tích trữ từ cuối năm 2025 trước thời điểm Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) chính thức vận hành. Hoạt động xây dựng phục hồi chậm và công nghiệp ô tô yếu ớt tiếp tục ghìm chân thị trường EU. Tuy nhiên, tiêu thụ thép tại đây được dự báo sẽ bật tăng 3,1% trong năm 2027 nhờ dòng vốn kích hoạt cho công nghiệp quốc phòng và tái thiết mạng lưới hạ tầng năng lượng sạch.
- Khu vực Vùng Vịnh (GCC): Là khu vực chịu tổn thương nặng nề nhất khi nhu cầu thép năm 2026 dự báo giảm sâu 11%. Xung đột địa chính trị và rủi ro gián đoạn hàng hải qua eo biển Hormuz đã làm đình trệ tiến độ giải ngân tài chính và thi công các siêu dự án đô thị. Dự kiến tiêu thụ tại GCC chỉ có thể phục hồi tăng 11,3% vào năm 2027 nếu các rủi ro an ninh hàng hải được kiểm soát hoàn toàn.
Báo cáo SRO tháng 10/2026 của Worldsteel xác nhận rõ nét sự chuyển dịch trọng tâm của bản đồ thép thế giới. Trong khi thị trường Trung Quốc bước vào giai đoạn bão hòa và thu hẹp mang tính chu kỳ dài hạn, dòng chảy đầu tư và tăng trưởng tiêu thụ kim loại toàn cầu đang dồn sự tập trung sang các nền kinh tế đang trỗi dậy tại Nam Á và Đông Nam Á – nơi các đại dự án hạ tầng tiếp tục đóng vai trò là “bệ đỡ” vững chắc nhất cho toàn ngành.
Xem thêm các sản phảm khác của Hương Đạt
