Sản lượng thép của Trung Quốc trong tháng 7/2026 đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ đầu năm đến nay. Diễn biến này phản ánh rõ nét những áp lực mà nền kinh tế lớn thứ hai thế giới đang phải đối mặt trong nỗ lực duy trì đà tăng trưởng. Mặc dù gam màu u ám bao phủ phần lớn ngành vật liệu xây dựng, bức tranh tiêu thụ thép thực tế đang có sự phân hóa sâu sắc giữa các lĩnh vực kinh tế trụ cột.
Sản lượng tháng 7 chạm mức thấp nhất kể từ năm 2017
Theo số liệu thống kê chính thức từ Tổng cục Thống kê Trung Quốc, sản lượng thép thô trong tháng 7/2026 của quốc gia sản xuất kim loại lớn nhất thế giới chỉ đạt 76,93 triệu tấn, giảm 3,6% so với cùng kỳ năm 2025. Đây là mức sản lượng ghi nhận trong một tháng 7 yếu nhất kể từ năm 2017. Lũy kế 7 tháng đầu năm 2026, các nhà máy luyện kim Trung Quốc đã sản xuất tổng cộng 577,04 triệu tấn thép, giảm 3,1% so với cùng kỳ năm trước.
Nguyên nhân cốt lõi kéo tụt sản lượng toàn ngành xuất phát trực tiếp từ sự đình trệ kéo dài của lĩnh vực bất động sản và xây dựng dân dụng. Lĩnh vực xây dựng vốn đóng vai trò xương sống khi chiếm tới một phần ba tổng nhu cầu tiêu thụ thép của Trung Quốc. Hiện nay, thị trường địa ốc vẫn chìm sâu trong tình trạng dư thừa nguồn cung, tâm lý người mua nhà thận trọng và năng lực thanh toán suy giảm. Dữ liệu giá nhà mới trong tháng 7 tiếp tục giảm 0,1% so với tháng 6 và giảm 3,2% so với cùng kỳ năm 2025, kéo theo nhu cầu đối với thép xây dựng và thép thanh vằn sụt giảm nghiêm trọng.
Xuất khẩu ô tô bùng nổ trở thành điểm tựa cho ngành chế tạo
Trái ngược hoàn toàn với sự ảm đạm của ngành địa ốc, hai phần ba nhu cầu tiêu thụ thép còn lại của Trung Quốc đang tìm thấy điểm tựa vững chắc từ khối công nghiệp chế tạo, nổi bật nhất là ngành sản xuất ô tô phục vụ thị trường quốc tế.
Mặc dù doanh số bán xe nội địa có dấu hiệu chững lại – ghi nhận tháng 7 là tháng suy giảm thứ 10 liên tiếp – thì hoạt động xuất khẩu xe hơi lại bứt phá ngoạn mục. Lượng xe ô tô xuất khẩu trong tháng 7 đạt hơn 1 triệu chiếc, tăng trưởng tới 81,3% so với cùng kỳ năm 2025. Đây là tháng thứ hai liên tiếp sản lượng xe bàn giao ra nước ngoài vượt mốc 1 triệu chiếc, tạo ra lực cầu rất lớn cho các chủng loại thép tấm mạ kỹ thuật cao và thép hợp kim chuyên dụng.
Nhìn chung, hoạt động thương mại quốc tế của Trung Quốc vẫn duy trì được sức chống chịu đáng kể trước những biến động địa chính trị phức tạp, đặc biệt là căng thẳng thương mại giữa Mỹ và Iran cùng các rào cản thuế quan từ chính quyền Tổng thống Donald Trump. Tính theo đồng USD, kim ngạch xuất khẩu tháng 7 của Trung Quốc tăng 23,9% so với cùng kỳ năm trước nhờ trợ lực từ ngành ô tô và các sản phẩm công nghệ.
Tuy nhiên, giới phân tích nhận định việc Bắc Kinh ưu tiên nguồn lực cho các ngành công nghệ cao – vốn có đặc tính ít thâm dụng nguyên liệu kim loại so với các ngành sản xuất truyền thống như đồ gia dụng hay đồ chơi – sẽ khiến tăng trưởng nhu cầu thép tổng thể gặp nhiều rào cản trong dài hạn.
Doanh nghiệp luyện kim chịu áp lực tồn kho và xói mòn lợi nhuận
Xuất khẩu thép từng là lối thoát quan trọng giúp các doanh nghiệp Trung Quốc giải phóng sản lượng dư thừa, nhưng kênh tiêu thụ này đang dần mất đi tính ổn định. Trong 7 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu thép thành phẩm của nước này đạt 64,99 triệu tấn, giảm 4% so với cùng kỳ do chịu tác động từ các chính sách quản lý cấp phép xuất khẩu mới và các biện pháp phòng vệ thương mại từ nhiều thị trường nhập khẩu.
Tình trạng đầu ra tắc nghẽn đã đẩy các nhà máy luyện thép vào tình thế báo động về hiệu quả kinh doanh. Dữ liệu khảo sát từ đơn vị phân tích công nghiệp MySteel cho thấy tính đến cuối tháng 7, chỉ còn khoảng một phần ba số nhà sản xuất thép tại Trung Quốc duy trì được trạng thái có lãi, sụt giảm mạnh so với tỷ lệ gần một nửa ghi nhận vào tháng 6.
Song song với việc biên lợi nhuận bị thu hẹp, lượng hàng tồn kho đang tích tụ lên mức đáng lo ngại. Báo cáo từ Công ty tư vấn SteelHome chỉ ra rằng tồn kho thép thanh vằn tính đến tuần giữa tháng 8 đã chạm mức 5,07 triệu tấn, tăng đáng kể so với mức đáy 4,67 triệu tấn ghi nhận vào giữa tháng 6 và vượt xa mức 4,11 triệu tấn của cùng kỳ năm 2025. Thông thường, tồn kho thép sẽ tiếp tục tích tụ cho đến hết tháng 9 trước khi bước vào chu kỳ giải phóng hàng trong mùa cao điểm xây dựng mùa thu. Để tránh nguy cơ sụp đổ giá bán, giới quan sát nhận định ngành thép Trung Quốc sẽ cần những gói kích thích tài khóa mạnh mẽ hơn từ chính phủ, hoặc buộc phải chủ động cắt giảm công suất lò cao trên diện rộng.
Thị trường quặng sắt quốc tế vẫn duy trì sức mua ổn định
Dù các nhà máy trong nước gặp nhiều khó khăn ở khâu tiêu thụ thép thành phẩm, hoạt động nhập khẩu nguyên liệu thô đầu vào – cụ thể là quặng sắt – vẫn duy trì đà tăng trưởng ổn định. Trung Quốc hiện tiêu thụ khoảng 75% tổng lượng quặng sắt vận tải bằng đường biển trên toàn cầu.
Trong 7 tháng đầu năm 2026, lượng quặng sắt nhập khẩu của nước này đạt 736,84 triệu tấn, tăng 6% so với cùng kỳ năm 2025. Đơn vị phân tích hàng hóa Kpler ước tính lượng quặng nhập khẩu trong tháng 8 tiếp tục đạt 111,16 triệu tấn, cao hơn con số chính thức 108,08 triệu tấn của tháng 7.
Giá quặng sắt thế giới tiếp tục dao động ổn định trong biên độ từ 93 USD đến 100 USD/tấn kể từ tháng 6. Diễn biến này bắt nguồn từ việc nguồn cung quặng toàn cầu chưa có sự đột biến lớn. Đại dự án mỏ Simandou tại Guinea – với công suất thiết kế kỳ vọng 120 triệu tấn/năm – hiện vẫn đang trong giai đoạn đầu vận hành và chỉ mới cung cấp cho Trung Quốc khoảng 2,1 triệu tấn trong tháng 7. Trong tương lai, khi sản lượng từ Simandou đạt đỉnh, áp lực cạnh tranh sẽ gia tăng đáng kể lên các nhà cung cấp truyền thống tại Australia và Brazil, qua đó có thể thiết lập mặt bằng giá quặng mới cho thị trường quốc tế.
Xem thêm các loại ống thép khác của Hương Đạt
