Áp lực tài chính đè nặng lên các nhà sản xuất thép Trung Quốc nhiều khả năng sẽ tiếp tục kéo dài đến hết năm 2026. Tình trạng này bắt nguồn từ sự cộng hưởng của thế gọng kìm: giá nguyên liệu thô đầu vào neo ở mức cao trong khi lực cầu tiêu thụ nội địa và quốc tế suy giảm nghiêm trọng.
Doanh nghiệp đầu ngành báo lãi sụt giảm
Theo nguồn tin từ Bloomberg, Baoshan Iron & Steel Co. (Baosteel) – nhà sản xuất thép niêm yết có quy mô lớn nhất Trung Quốc – vừa công bố mức sụt giảm lợi nhuận ròng 6,3% trong nửa đầu năm 2026.
Ban lãnh đạo Baosteel cho biết kết quả kinh doanh kém khả quan xuất phát từ việc sức mua trong nước suy yếu trầm trọng, khiến các nhà máy gần như không có dư địa để điều chỉnh tăng giá bán bù đắp chi phí. Ở mảng thương mại quốc tế, dòng chảy xuất khẩu thép thành phẩm của Trung Quốc liên tục vấp phải làn sóng điều tra phòng vệ thương mại từ các thị trường trọng điểm cùng áp lực từ các tiêu chuẩn thuế carbon mới. Bên cạnh đó, các xung đột địa chính trị phức tạp và sự biến động khó lường của thị trường năng lượng toàn cầu tiếp tục làm xói mòn khả năng sinh lời của các doanh nghiệp luyện kim.
Cú sốc than cốc thắt chặt chi phí sản xuất
Chi phí nguyên liệu thô đang trở thành mối đe dọa lớn nhất đối với biên lợi nhuận của toàn ngành luyện kim Trung Quốc, đặc biệt diễn biến xấu đi rõ nét trong các tháng mùa hè. Nguồn cung than mỡ và than cốc nội địa – thành phần tối quan trọng vận hành các lò cao – đã sụt giảm nghiêm trọng sau sự cố tai nạn hầm mỏ tại tỉnh Sơn Tây.
Để phòng ngừa rủi ro, chính quyền địa phương đã siết chặt hoạt động kiểm tra an toàn mỏ trên diện rộng, khiến sản lượng khai thác đình trệ và đẩy mặt bằng giá than cốc leo dốc. Các nhà máy luyện thép buộc phải xoay xở bằng cách gia tăng tỷ trọng than nhập khẩu với chi phí vận chuyển đắt đỏ.
Chuyên gia Pranay Shukla, Trưởng bộ phận nghiên cứu hàng rời và hàng hóa tại S&P Global Energy, đưa ra nhận định: biên lợi nhuận của các nhà sản xuất thép Trung Quốc dự kiến sẽ tiếp tục duy trì ở mức rất thấp hoặc thậm chí rơi vào vùng âm cho đến hết năm 2026. Mặc dù giá quặng sắt thế giới đã điều chỉnh giảm về dưới ngưỡng 100 USD/tấn, mức hạ nhiệt này vẫn hoàn toàn không đủ để bù đắp cho gánh nặng chi phí than cốc tăng vọt.
Tồn kho tăng cao, tỷ lệ nhà máy có lãi tụt dốc
Những số liệu khảo sát thực tế từ các cơ sở sản xuất đã phản ánh rõ rệt mức độ tổn thương của chuỗi cung ứng thép. Theo dữ liệu từ tổ chức phân tích Mysteel, tính đến đầu tháng 8/2026, chỉ còn khoảng một phần ba (33%) số nhà máy thép tại Trung Quốc duy trì được trạng thái có lãi. Con số này sụt giảm nghiêm trọng so với tỷ lệ gần hai phần ba (66%) ghi nhận vào thời điểm giữa tháng 5, ngay trước khi xảy ra sự cố mỏ than Sơn Tây.
Nhằm ứng phó với tình trạng cầu suy giảm, các nhà máy đã chủ động cắt giảm công suất lò luyện. Dù vậy, lượng hàng tồn kho tại các kho xưởng vẫn tích tụ ở mức đỉnh điểm kể từ tháng 5, tạo sức ép giảm giá liên tục lên thị trường giao ngay. Đáng báo động, giá thép thanh vằn dùng trong xây dựng hiện đang lao dốc tiến sát về mức thấp nhất trong vòng 10 năm qua.
Mùa cao điểm mùa thu kém khả quan
Thông thường, mùa thu (tháng 9 và tháng 10) là giai đoạn cao điểm thi công xây dựng theo mùa tại Trung Quốc, mở ra cơ hội giải phóng hàng tồn kho và hồi phục giá thép. Tuy nhiên, giới phân tích nhận định chu kỳ năm nay khó lặp lại kịch bản tích cực.
Việc Bắc Kinh kiên định kiểm soát chặt chẽ các gói nới lỏng tài khóa và hạn chế bơm ra các chương trình kích thích kinh tế quy mô lớn vào lĩnh vực bất động sản đã làm dập tắt kỳ vọng về một đợt phục hồi hình chữ V của giá thép. Không có động lực từ xây dựng dân dụng, ngành thép Trung Quốc dự báo sẽ tiếp tục trải qua nửa cuối năm 2026 trong trạng thái cầm chừng và biên lợi nhuận bị bào mòn sâu sắc.
Xem thêm các loại ống thép khác của Hương Đạt
