Việt Nam vừa được Ủy ban Quản lý Thương mại Quốc tế Nam Phi (ITAC) loại khỏi diện áp dụng biện pháp tự vệ đối với thép cuộn chống ăn mòn nhập khẩu, qua đó giúp doanh nghiệp xuất khẩu trong nước duy trì lợi thế tiếp cận thị trường này.
Diễn biến vụ việc: Từ khởi xướng điều tra đến kết luận cuối cùng
Theo thông tin từ Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công Thương), ITAC đã gửi thông báo ban hành Báo cáo số 768 về kết luận cuối cùng trong vụ điều tra tự vệ đối với sản phẩm thép cuộn chống ăn mòn nhập khẩu.
Vụ việc có diễn biến như sau:
27/12/2024: ITAC khởi xướng điều tra tự vệ
17/01/2025: ITAC chấm dứt điều tra ban đầu và khởi xướng lại vụ việc theo thông báo mới
Nguyên đơn là ArcelorMittal South Africa Limited (AMSA) – nhà sản xuất chính của sản phẩm bị điều tra trong khối SACU, được SAFAL Steel (Pty) Ltd ủng hộ
Phạm vi hàng hóa bị điều tra
Sản phẩm bị điều tra bao gồm:
Thép cán phẳng bằng sắt hoặc thép không hợp kim, chiều rộng từ 600mm trở lên, mạ/phủ hợp kim nhôm-kẽm, dày dưới 0,45mm (mã HS 7210.61.20, 7210.61.30)
Thép cán phẳng bằng thép hợp kim khác, chiều rộng từ 600mm trở lên, mạ/phủ kẽm, dày dưới 0,45mm (mã HS 7225.92.25, 7225.92.35)
Cơ sở kết luận: Nhập khẩu tăng đột biến, ngành sản xuất SACU chịu thiệt hại
ITAC sử dụng số liệu từ 1/5/2021 đến 30/4/2024 để đánh giá tình hình nhập khẩu và mức độ thiệt hại đối với ngành sản xuất SACU. Trước đó, ngày 27/6/2025, cơ quan này đã công bố kết luận sơ bộ, đề xuất áp thuế tự vệ tạm thời 52,34% trong thời hạn 200 ngày.
Sau quá trình thu thập thông tin, lấy ý kiến các bên liên quan và tổ chức điều trần, ITAC kết luận:
Có sự gia tăng nhập khẩu đột ngột, mạnh và đáng kể do các diễn biến không lường trước
Ngành sản xuất SACU đang chịu thiệt hại nghiêm trọng
Các yếu tố khác như thu hẹp quy mô thị trường, chi phí đầu vào, năng lượng và vận tải tăng không làm mất đi mối quan hệ nhân quả giữa nhập khẩu tăng và thiệt hại ngành sản xuất trong nước
Mức thuế tự vệ được khuyến nghị: Giảm dần trong 3 năm
Trên cơ sở đó, ITAC khuyến nghị Bộ trưởng Bộ Thương mại, Công nghiệp và Cạnh tranh Nam Phi áp dụng biện pháp tự vệ chính thức với lộ trình giảm dần:
Năm 1: 52,34%
Năm 2: 37,34%
Năm 3: 22,34%
Biện pháp này được khuyến nghị áp dụng với hàng nhập khẩu từ tất cả các nước, ngoại trừ các nước đang phát triển được loại trừ theo quy định (lượng nhập khẩu riêng lẻ không vượt quá 3% và tổng cộng không vượt quá 9% tổng lượng nhập khẩu).
Việt Nam nằm trong danh sách được loại trừ
Điểm đáng chú ý nhất trong Báo cáo số 768 là Việt Nam được nêu tên trong danh sách các nước đang phát triển được loại trừ khỏi phạm vi áp dụng biện pháp tự vệ, do lượng nhập khẩu không vượt ngưỡng theo quy định.
Theo kết luận hiện tại của ITAC, hàng hóa có xuất xứ Việt Nam không thuộc diện bị áp thuế tự vệ nêu trên — đây được đánh giá là kết quả tích cực cho các doanh nghiệp xuất khẩu thép Việt Nam sang thị trường Nam Phi.
Doanh nghiệp vẫn cần tiếp tục theo dõi sát diễn biến
Dù kết quả hiện tại tích cực, Cục Phòng vệ thương mại lưu ý doanh nghiệp cần tiếp tục theo dõi văn bản áp dụng chính thức và các thay đổi về phạm vi loại trừ trong thời gian tới.
Bên cạnh đó, ITAC cũng đưa ra một số khuyến nghị bổ sung:
Mở rộng cơ chế hoàn/miễn thuế theo mã hoàn thuế 460.15/7210.61/01.06 cho một số chủng loại sản phẩm nhất định
Theo dõi giá bán của nguyên đơn sau khi áp dụng biện pháp, nhằm tránh gây bất lợi cho ngành sản xuất hạ nguồn do tăng giá không hợp lý
Khuyến nghị từ Cục Phòng vệ thương mại
Cục Phòng vệ thương mại khuyến nghị doanh nghiệp Việt Nam:
Theo dõi sát các văn bản pháp lý chính thức của Nam Phi, đặc biệt là quyết định áp dụng cuối cùng và hướng dẫn thực thi từ cơ quan hải quan
Chủ động xây dựng phương án ứng phó trong trường hợp bị đưa trở lại phạm vi áp thuế ở các kỳ rà soát tiếp theo
Xem thêm các loại ống thép khác của Hương Đạt
#ThepVietNam #XuatKhauThep #NamPhi #ITAC #PhongVeThuongMai #ThepChongAnMon #BienPhapTuVe #BoCongThuong #ArcelorMittal #SACU
