Dư Thừa Công Suất – Đám Mây U Ám Phủ Bóng Lên Ngành Thép Thế Giới
Theo báo cáo mới nhất của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), ngành thép toàn cầu đang đối diện với tình trạng dư thừa công suất nghiêm trọng. Đến năm 2024, công suất sản xuất thép toàn cầu đã chạm mốc 2,472 tỷ tấn, trong khi nhu cầu tiêu thụ chỉ đạt khoảng 1,9 tỷ tấn. OECD dự báo, công suất sẽ tiếp tục tăng lên 2,637 tỷ tấn vào năm 2027, chủ yếu nhờ sự mở rộng của các nước châu Á như Trung Quốc và Ấn Độ, trong khi nhu cầu chỉ tăng trưởng khoảng 0,7% mỗi năm.
Điều này tạo ra sự chênh lệch ngày càng lớn giữa cung và cầu, khiến tỷ lệ sử dụng công suất giảm xuống mức 70% – thấp hơn hẳn so với mức trung bình lịch sử
75,7%. Hệ quả tất yếu là giá thép toàn cầu chịu áp lực giảm mạnh trong trung hạn, lợi nhuận ngành thấp và căng thẳng thương mại gia tăng do cạnh tranh không lành mạnh.
Trung Quốc Đẩy Mạnh Xuất Khẩu – Đòn Giáng Mạnh Vào Thị Trường Quốc Tế
Là quốc gia sản xuất và xuất khẩu thép lớn nhất thế giới, Trung Quốc tiếp tục bơm thép giá rẻ ra thị trường toàn cầu. Trong năm vừa qua, xuất khẩu thép của Trung Quốc đạt tới 111 triệu tấn, vượt cả đỉnh điểm khủng hoảng năm 2015-2016. Điều này khiến nhiều quốc gia phải áp dụng biện pháp bảo hộ thương mại, gia tăng điều tra chống bán phá giá và siết chặt kiểm soát nhập khẩu.
Theo OECD, năm 2024 đã có tới 81 vụ điều tra chống bán phá giá sản phẩm thép trên toàn cầu – gấp 5 lần so với năm trước. Gần 80% các vụ việc liên quan đến nhà sản xuất châu Á, trong đó Trung Quốc chiếm hơn một phần ba. Sự gia tăng này khiến dòng chảy thương mại méo mó, các doanh nghiệp thép thế giới phải đóng cửa hoặc cắt giảm công suất, công nhân mất việc làm, và cạnh tranh càng khốc liệt.
Doanh Nghiệp Việt Nam Trước Hai Làn Sóng: Xuất Khẩu Sụt Giảm, Nội Địa Khởi Sắc
Tác động của khủng hoảng dư thừa thép toàn cầu đã dần lan tới Việt Nam. Quý I/2025, thị trường nội địa khởi sắc với sản lượng tiêu thụ đạt 7,501 triệu tấn, tăng 12,2% so với cùng kỳ năm trước nhờ kinh tế phục hồi, đầu tư công tăng tốc và nhu cầu xây dựng dân dụng, công nghiệp sôi động. Các phân khúc như thép xây dựng, ống thép, thép cuộn cán nóng và thép cán nguội đều ghi nhận mức tăng trưởng hai con số.
Tuy nhiên, xuất khẩu thép Việt Nam lại giảm mạnh gần 20%, chỉ còn 1,745 triệu tấn trong quý I/2025, với thép thành phẩm giảm tới 37,2%. Nhóm sản phẩm tôn mạ xuất khẩu bị ảnh hưởng nặng nề nhất, giảm tới 41,5%. Doanh thu của các doanh nghiệp xuất khẩu lớn như CTCP Thép Nam Kim, Tôn Đông Á, Hoa Sen đều lao dốc rõ rệt, thể hiện áp lực cực lớn từ rào cản thương mại ở các thị trường như Mỹ, EU đang siết chặt hơn bao giờ hết.
Lối Đi Nào Cho Doanh Nghiệp Thép Việt Nam Trong Khủng Hoảng Thừa?
Trước bối cảnh “phủ mờ sương” bởi khủng hoảng thừa và rào cản thương mại ngày một dày đặc, các doanh nghiệp thép Việt Nam cần chủ động thay đổi chiến lược để thích ứng và phát triển bền vững:
- Đa dạng hóa thị trường xuất khẩu và tìm kiếm thị trường ngách: Không nên phụ thuộc vào các thị trường truyền thống như Mỹ, EU hay Ấn Độ vốn đang gia tăng các biện pháp bảo hộ. Các doanh nghiệp cần tích cực mở rộng sang các thị trường mới, thị trường tiềm năng với rào cản thương mại thấp hơn.
- Tập trung vào thị trường nội địa: Trong bối cảnh xuất khẩu gặp khó, tiêu thụ nội địa sẽ trở thành “trụ đỡ” chính. Doanh nghiệp cần khai thác tối đa nhu cầu từ các dự án đầu tư công, xây dựng hạ tầng lớn, và sự phục hồi của thị trường bất động sản. Việc đẩy mạnh nâng cao chất lượng sản phẩm, giảm chi phí, tối ưu hóa vận hành sản xuất sẽ giúp tăng sức cạnh tranh trên sân nhà.
- Nâng cao năng lực phòng vệ thương mại: Chủ động phối hợp với các cơ quan chức năng để triển khai các biện pháp chống bán phá giá, bảo vệ thị trường nội địa trước làn sóng thép nhập khẩu giá rẻ. Việc Việt Nam tổ chức các phiên điều tra, áp dụng biện pháp phòng vệ thương mại là động thái tích cực nhằm tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh, bảo vệ doanh nghiệp trong nước.
- Đầu tư đổi mới công nghệ và phát triển sản phẩm giá trị gia tăng cao: Chỉ có đổi mới công nghệ, phát triển các dòng sản phẩm thép kỹ thuật cao, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế mới giúp doanh nghiệp Việt trụ vững được trước áp lực cạnh tranh và xu hướng bảo hộ thương mại toàn cầu.
Các doanh nghiệp cũng nên tận dụng chính sách giải ngân đầu tư công, các dự án hạ tầng trọng điểm như cao tốc, sân bay, cảng biển, đường sắt cao tốc, để đảm bảo sản lượng ổn định và tạo động lực phát triển lâu dài.
Triển Vọng Nào Cho Ngành Thép Việt Nam?
Năm 2025 được dự báo sẽ là năm nhiều khó khăn nhưng cũng mở ra những cơ hội mới cho ngành thép Việt. Nếu chủ động thích ứng, tập trung vào thị trường nội địa, nâng cao năng lực cạnh tranh và tận dụng tốt các chính sách hỗ trợ, doanh nghiệp Việt Nam hoàn toàn có thể vượt qua “bức màn sương” của khủng hoảng thừa, giữ vững vị thế và thậm chí bứt phá trên bản đồ ngành thép khu vực.
Xem thêm các loại ống thép đúc khác của Hương Đạt
#nganh_thep #khung_hoang_du_thua #thep_Viet_Nam #xuat_khau_thep #phong_ve_thuong_mai #thep_noi_dia #chinh_sach_ho_tro #doi_moi_cong_nghe
