Ngày 16/07/2026, Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công Thương) đã chính thức thông báo kết thúc giai đoạn điều tra vụ việc chống lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại đối với một số sản phẩm thép cuộn cán nóng (HRC) có xuất xứ từ Trung Quốc. Đây là bước tiến quan trọng dẫn đến việc ban hành kết luận điều tra cuối cùng và quyết định chính thức trong thời gian tới.
Vụ việc mang mã số AC03.AD20 được Bộ Công Thương khởi xướng điều tra từ ngày 27/10/2025 theo Quyết định số 3176/QĐ-BCT. Mục tiêu của cuộc điều tra là xác định liệu các sản phẩm thép cuộn cán nóng Trung Quốc có bị lẩn tránh biện pháp thuế chống bán phá giá (CBPG) đang áp dụng hay không.
Đến ngày 2/4/2026, Bộ Công Thương ban hành Quyết định số 612/QĐ-BCT, áp dụng biện pháp chống lẩn tránh tạm thời đối với các sản phẩm thuộc diện điều tra. Biện pháp tạm thời này được duy trì trong suốt quá trình điều tra để ngăn chặn thiệt hại tiếp diễn đối với ngành sản xuất thép trong nước.
Theo thông báo mới nhất, giai đoạn điều tra vụ việc AC03.AD20 sẽ chính thức kết thúc vào ngày 23/7/2026. Từ thời điểm thông báo, Cơ quan điều tra ngừng tiếp nhận ý kiến, thông tin và tài liệu từ các bên liên quan.
Phiên tham vấn công khai: Hòa Phát và Formosa nói gì?
Trước khi kết thúc điều tra, Bộ Công Thương đã tổ chức phiên tham vấn công khai để lắng nghe ý kiến từ các bên liên quan. Tại đây, đại diện ngành sản xuất trong nước, bao gồm Thép Hòa Phát Dung Quất (thuộc Tập đoàn Hòa Phát, mã chứng khoán HPG) và Gang thép Formosa Hà Tĩnh, đã đưa ra quan điểm ủng hộ việc áp dụng biện pháp chống lẩn tránh.
Hai doanh nghiệp này cho rằng:
Biện pháp chống lẩn tránh tạm thời có đầy đủ cơ sở pháp lý, phù hợp với quy định của Việt Nam và các cam kết quốc tế.
Thuế chống bán phá giá trước đó đã giúp tăng thị phần của doanh nghiệp nội địa, đồng thời làm giảm thị phần của hàng hóa thuộc diện chịu thuế.
Tuy nhiên, ngay sau khi thuế CBPG có hiệu lực, lượng hàng hóa thuộc diện điều tra lẩn tránh lại tăng nhanh, dần thay thế thị phần của sản phẩm chịu thuế và làm suy giảm hiệu quả của biện pháp phòng vệ thương mại.
Đại diện Hòa Phát và Formosa cũng nhấn mạnh rằng mặc dù sản lượng tiêu thụ và doanh thu trong nước đã cải thiện, nhưng lợi nhuận và tỷ suất lợi nhuận vẫn ở mức thấp. Một số doanh nghiệp thậm chí vẫn ghi nhận thua lỗ trong phần lớn thời gian sau khi áp dụng thuế CBPG. Điều này cho thấy ngành sản xuất trong nước chưa thể phục hồi như kỳ vọng do vẫn chịu áp lực cạnh tranh từ hàng hóa bị nghi ngờ lẩn tránh thuế.
Các doanh nghiệp nội địa cảnh báo: nếu Bộ Công Thương không sớm ban hành quyết định áp dụng biện pháp chống lẩn tránh chính thức, sẽ xuất hiện khoảng trống chính sách khi biện pháp tạm thời hết hiệu lực. Hàng Trung Quốc có thể chuyển hướng vào Việt Nam ồ ạt, gây thiệt hại nghiêm trọng cho ngành thép Việt Nam.
Phía doanh nghiệp Trung Quốc phản bác ra sao?
Ở chiều ngược lại, nhóm công ty Guangxi Shenglong Metallurgy Co., Ltd. và Guangzhou Qirun Industrial Co., Ltd. (gọi chung là nhóm Shenglong) phản đối kết luận của cơ quan điều tra.
Nhóm doanh nghiệp này cho rằng chưa có đủ cơ sở để kết luận sản phẩm của họ chỉ có sự thay đổi không đáng kể so với hàng hóa thuộc phạm vi áp dụng biện pháp trong vụ việc AD20. Theo đại diện nhóm Shenglong, các yếu tố về quy trình sản xuất và năng lực thiết bị vẫn chưa được cơ quan điều tra xem xét đầy đủ.
Bước tiếp theo sau khi kết thúc điều tra
Sau phiên tham vấn, Cục Phòng vệ thương mại đã hoàn thiện biên bản và gửi tới các bên liên quan. Trong thời gian tới, cơ quan này sẽ tiếp tục hoàn thiện kết luận điều tra cuối cùng để trình Bộ Công Thương. Đây sẽ là căn cứ pháp lý để ban hành quyết định chính thức đối với vụ việc AC03.AD20.
Quyết định cuối cùng của Bộ Công Thương không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến các doanh nghiệp thép trong nước như Hòa Phát và Formosa, mà còn có tác động lớn đến thị trường thép nhập khẩu, đặc biệt là từ thị trường Trung Quốc.
Tại sao vụ việc này quan trọng với ngành thép Việt Nam?
Vụ điều tra chống lẩn tránh thuế đối với thép HRC Trung Quốc phản ánh xu hướng chung trên thế giới: hàng hóa có xuất xứ từ Trung Quốc thường tìm cách lẩn tránh các biện pháp phòng vệ thương mại tại nhiều quốc gia. Việt Nam không phải là ngoại lệ.
Nếu không có biện pháp chính thức kịp thời, thép giá rẻ từ Trung Quốc có thể tràn vào thị trường nội địa, gây áp lực cạnh tranh không lành mạnh, làm suy yếu năng lực sản xuất trong nước và ảnh hưởng đế
Xem thêm các loại phụ kiện khác của Hương Đạt
#ThépTrungQuốc #LẩnTránhThuế #BộCôngThương #HòaPhát #Formosa #ThépHRC #ThuếChốngBánPháGiá #NgànhThépViệtNam #PhòngVệThươngMại #AC03AD20
n việc làm, doanh thu của ngành thép.
