Ngành thép Việt Nam đối diện áp lực dư thừa công suất: Thách thức mới trên đường phát triển
Ngành thép Việt Nam đang bước vào giai đoạn đầy thử thách khi vấn đề dư thừa công suất ngày càng trở nên nghiêm trọng, dù sản lượng và tiêu thụ trong nước vẫn tăng trưởng khả quan. Theo Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA), sự bùng nổ các dự án đầu tư sản xuất thép tại Việt Nam và Đông Nam Á đã khiến toàn ngành rơi vào trạng thái dư cung, kéo theo áp lực cạnh tranh gay gắt cả ở thị trường nội địa lẫn xuất khẩu.
Sản xuất tăng trưởng nhưng xuất khẩu suy giảm mạnh
Trong 5 tháng đầu năm 2025, sản lượng thép thô của Việt Nam đạt hơn 9,9 triệu tấn (tăng 9,55% so với cùng kỳ), sản lượng thép thành phẩm đạt 13,01 triệu tấn (tăng 8,8%), còn tiêu thụ trong nước đạt 13,21 triệu tấn (tăng 11%). Tuy nhiên, trái ngược với xu hướng tăng trưởng này, xuất khẩu thép thành phẩm lại giảm gần 31%, chỉ còn hơn 2,45 triệu tấn. Nguyên nhân chủ yếu là các rào cản thương mại, biến động kinh tế toàn cầu và sức ép cạnh tranh từ các nước trong khu vực.
Nguy cơ bão hòa và cạnh tranh khốc liệt
Dư thừa công suất khiến các doanh nghiệp thép trong nước phải cạnh tranh khốc liệt để giữ thị phần. Không chỉ vậy, việc duy trì xuất khẩu cũng ngày càng khó khăn do các nước tăng cường rào cản kỹ thuật, thuế quan và các biện pháp phòng vệ thương mại. Đây là nguy cơ dẫn tới bão hòa ngành nếu không có giải pháp quản lý và định hướng phát triển dài hạn.
Thách thức chuyển đổi xanh và phát thải
Cùng với áp lực thị trường, ngành thép Việt Nam còn đối mặt với yêu cầu chuyển đổi xanh. Các doanh nghiệp đã bắt đầu kiểm kê, báo cáo phát thải khí nhà kính định kỳ, nhưng việc đầu tư công nghệ giảm phát thải còn gặp nhiều khó khăn do chi phí cao và công nghệ hạn chế. Việc tuân thủ cam kết phát triển bền vững đang là bài toán lớn với toàn ngành.
Giải pháp chiến lược: Quản lý công suất và phát triển bền vững
Trước tình hình dư thừa công suất, VSA đã đưa ra nhiều kiến nghị chiến lược:
- Sớm phê duyệt Chiến lược phát triển ngành thép đến 2030, tầm nhìn 2050.
- Siết chặt việc cấp phép đầu tư mới, kiểm soát công suất để tránh lãng phí tài nguyên.
- Xây dựng các cơ chế tài chính xanh, hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi công nghệ phát thải thấp.
- Hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật, hàng rào kỹ thuật kiểm soát chất lượng sản phẩm nhập khẩu.
- Duy trì tỷ giá ổn định, giá điện hợp lý, ưu đãi tín dụng cho các dự án lớn.
- Kích cầu tiêu thụ thép qua đầu tư công, phát triển nhà ở xã hội, hồi phục thị trường bất động sản.
- Tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp ứng phó các vụ kiện phòng vệ thương mại quốc tế.
- Ban hành tiêu chuẩn xây dựng mới, ưu tiên vật liệu thân thiện môi trường.
Sống còn cho tương lai: Quản lý công suất và chuyển đổi xanh
Trong bối cảnh ngành thép toàn cầu chuyển dịch mạnh mẽ theo hướng phát triển bền vững, việc xây dựng chiến lược tổng thể và kiểm soát công suất, định hướng tiêu dùng nội địa, chuyển đổi xanh sẽ quyết định sự sống còn của ngành thép Việt Nam trong thập kỷ tới.
Xem thêm các loại ống thép khác của Hương Đạt
#NgànhThépViệt #DưThừaCôngSuất #PhátThảiKhíNhàKính #ChuyểnĐổiXanh #PhòngVệThươngMại #PhátTriểnBềnVững #VSA #ThépViệt #TáiCơCấuNgànhThép
